Ostatnio zapytano mnie o rolę nauki, tj. formacji intelektualnej, w Świeckim Zakonie Karmelitańskim. Niektórzy uważają, że zbyt duży nacisk na naukę może odstraszyć ludzi od OCDS. Inni uważają, że nacisk na studiowanie bardzo komplikuje i utrudnia pracę osoby odpowiedzialnej za formację. Inni twierdzą, że trudno jest znaleźć takie osoby, ponieważ nie mają wykształcenia wyższego, aby być nauczycielami.

Na ile potrafię, chciałbym wyjaśnić kilka kwestii. Większość z nas ma pewne wyobrażenie związane ze słowem nauka, pochodzące z osobistych doświadczeń. Kiedy byliśmy w szkole podstawowej musieliśmy "uczyć się", aby przechodzić z klasy do klasy. Uczenie się oznaczało zapamiętywanie, ćwiczenie, sprawdzanie, całe popołudnia i wieczory nad książkami (myślami będąc gdzie indziej). Uczenie się zmuszało do rywalizacji. Rozdzielano stopnie, punkty i wręczano nagrody dla tych, którzy osiągnęli najlepsze wyniki. Z czasem studiowanie stawało się coraz trudniejsze i bardziej skomplikowane. Niektórzy przechodzili przez to lekko. Innym też się udawało, ale z jakim bólem głowy! Na szczęście to miało swój koniec!

Kiedy weszliśmy na bardziej zaawansowane poziomy studiowania na uniwersytecie lub na studiach podyplomowych nauka stała się jeszcze piękniejsza, gdyż poświęca się życie i energię na studiowanie jednej konkretnej rzeczy. Owocem akademickiej pracy była praca magisterska, która czasem nosiła tytuł: "Studium ...". Dla wielu więc z nas kojarzy się z czymś, z czym trzeba się uporać, aby skończyć szkołę lub czymś, czemu trzeba poświęcić swą energię i czas. Nie ma to nic wspólnego z nauką w kontekście formacji członków Świeckiego Zakonu. Proszę więc, odłóżcie na bok swe wyobrażenia o nauce. Po pierwsze - w formacji OCDS nauka nie jest zredukowana do akademickiego pościgu za wiedzą, którą da się sprawdzić, jak tabliczkę mnożenia. Po drugie - w formacji OCDS nauka nie jest wyłącznie wyścigiem, by zdobyć wiedzę. Po trzecie - w formacji OCDS nauka nie ma końca. Podstawowa definicja nauki w formacji OCDS oznacza proces - z pomocą innych - kiedy to próbujemy pogłębić nasze rozumienie relacji do Boga w świetle katolickiej i karmelitańskiej doktryny.

Czy jest miejsce dla akademickiego i intelektualnego pościgu ? Oczywiście - dla tych, którzy mają czas, zdolności i talent. Ale to nie to, co wszyscy potrzebujemy robić, aby studiować naszą duchowość. Podstawowa kwestia - przez cały czas wszyscy jesteśmy w procesie formacji, bez względu na to, kiedy złożyliśmy przyrzeczenia definitywne. Kwestia druga - wszyscy jesteśmy wspomagani przez innych w tym procesie pogłębiana, czy to przez wyznaczoną osobę na pewnych etapach, czy to przez wspólnotę, która służy jako wsparcie w relacjach z Bogiem. Akademicka nauka daje jakiś produkt. Formacja intelektualna jest procesem. Jeśli ktoś potrafi zacytować św. Teresę, św. Jana czy św. Tereskę, nie oznacza to, że został uformowany. Kiedyś usłyszałem lament "nasi biedni święci Rodzice (Teresa i Jan) - tak często cytowani, a tak mało naśladowani!" Nauka tego typu jest wyzwaniem. Nie ma testów ani nagród. Pragnienie pogłębienia zrozumienia więzi z Bogiem jest bardzo wymagające - w istocie łatwiej zapamiętać świętą Teresę! Kolejnym wyzwaniem jest to, że potrzebujemy innych do pomocy i trzeba, byśmy pomagali innym. I to niełatwe. Trzecie wyzwanie - jest to oparte na katolickim i karmelitańskim nauczaniu, a nie na tym, co ja o tym myślę. Mam nadzieję, że to pomoże dostrzec różnicę pomiędzy nauką, którą przechodzi się w szkole, a nauką, którą przechodzi się przez życie.

Spis treści