| Udział wiernych świeckich w trzech funkcjach Chrystusa: kapłańskiej, prorockiej i królewskiej Andrzej Słaboń OCDS |
| Sobór Watykański II ukazał nową rolę osób świeckich w Kościele. W Konstytucji dogmatycznej o Kościele Lumen gentium wskazuje się, iż ludzie świeccy uczestniczą w kapłańskim, prorockim i królewskim urzędzie Chrystusa. Pod nazwą świeckich rozumie się... wszystkich wiernych chrześcijan nie będących członkami stanu kapłańskiego i stanu zakonnego prawnie ustanowionego w Kościele, mianowicie wiernych chrześcijan, którzy jako wcieleni przez chrzest w Chrystusa, ustanowieni jako lud Boży i uczynieni na swój sposób uczestnikami kapłańskiego, prorockiego i królewskiego urzędu Chrystusowego, ze swej strony sprawują właściwe całemu ludowi chrześcijańskiemu posłannictwo w Kościele i świecie (KK 31). xMyśli te zostały rozwinięte w adhortacji apostolskiej Jana Pawła II Christifideles laici z 30.12.1988 r. Co oznaczają te sformułowania o kapłańskim, prorockim i królewskim urzędzie Chrystusa? Jakie stąd wynikają zadania dla świeckich? Funkcja kapłańska Świeccy są powołani, aby rodziły się w nich zawsze coraz obfitsze owoce Ducha. Wszystkie bowiem ich uczynki, modlitwy i apostolskie przedsięwzięcia, życie małżeńskie i rodzinne, codzienna praca, wypoczynek ducha i ciała, jeśli odbywają się w Duchu, a nawet utrapienia życia, jeśli cierpliwie są znoszone, stają się duchowymi ofiarami, miłymi Bogu; ofiary składane są zbożnie Ojcu w eucharystycznym obrzędzie wraz z ofiarą Ciała Pańskiego. W ten sposób ludzie świeccy, jako zbożnie działający wszędzie czciciele Boga, sami świat Jemu poświęcają.Jezus, podobnie jak kiedyś Aaron, jest powołany przez Boga, by się wstawiał za ludźmi i żeby składał ofiary za ich grzechy. Jego kapłaństwo było już zapowiedziane w kapłaństwie Melchizedeka. Jezus jest Kapłanem świętym, jedynym. Składa swoją ofiarę raz jeden na zawsze, składa ofiarę z samego siebie. Jako pośrednik między Bogiem a ludem jest On doskonałym Kapłanem, przez którego są uświęcani ludzie, jako Syn jest On Słowem odwiecznym, które dopełnia i przewyższa przepowiednie proroków; jako Syn człowieczy bierze On na siebie całą ludzkość, której jest Królem posiadającym władzę i darzącym miłością, jakiej nie znano przedtem. Jezus występuje w roli kapłana wtedy, kiedy składa swoją ofiarę i kiedy spełnia posługę słowa. Każdego swego ucznia wzywa On do uczestnictwa w tych dwóch funkcjach swojego kapłaństwa: wszyscy uczniowie powinni wziąć na siebie Jego krzyż, wszyscy powinni pić z Jego kielicha, każdy powinien spełniać Jego posłannictwo dając o Nim świadectwo aż do śmierci. Dla św. Pawła życie chrześcijanina jest jednym czyxnem kapłańskim; zachęca wiernych, by ofiarowali swoje ciała na ofiarę żywą, świętą, Bogu przyjemną, jako wyraz rozumnej służby Bożej (Rz 12, 1). Służba ta polega zarówno na uwielbianiu Pana, jak na świadczeniu dobra bliźnim. Funkcja prorocka Świeccy, jak wszyscy wierni, wezwani są porzez Boga do apostolstwa na mocy chrztu i bierzmowania, dlatego mają obowiązek i prawo, indywidualnie lub zjednoczeni w stowarzyszeniach, starania się, by orędzie zbawienia zostało poznane i przyjęte przez wszystkich ludzi na całej ziemi.Król, kapłan i prorok - to przez długi czas trzy główne elementy składowe całej społeczności izraelskiej. Charyzmat prorokowania jest czystym darem Bożym. Bóg udziela go komu chce, w sposób absolutnie dowolny. Izrael żyje w ustawicznym oczekiwaniu na obiecanego Proroka. Dlatego z takim entuzjazmem przyjęto Jana Chrzciciela. Prawdziwy prorok jest świadomy, że to Bóg przemawia przez niego. Ciężar otrzymanego posłannictwa staje się powodem wewnętrznej walki, często prowadzi to ich do kryzysu depresji (prorok Eliasz 1 Krl 19,4). Żaden z proroków nie może liczyć na sukcesy w ich posłannictwie. Każdy z nich ma prorokować niezależnie od tego, czy będzie słuchany, czy nie. Słowo proroków wykracza poza zakres bezpośrednich efektów, gdyż jego skuteczność ma charakter eschatologiczny, ono odnosi się ostatecznie do nas. Proroków zabijano. W nauczaniu Jezusa dostrzec można wiele rysów prorockich (objawiał znaki czasów), podobnie jak wcześniejsi prorocy krytykuje zepsucie obyczajów. Podobnie jak w przypadku wcześniejszych proroków na Jego oczach zostaje odrzucona Jego nauka. On sam zostaje wzgardzony przez Jerozolimę, która zabijała proroków. Jezus zapowiada swoją własną śmierć, stając się prorokiem samego siebie, pokazując, że jest Panem swego przeznaczenia, że godzi się ze swym losem, aby wypełnić wolę Ojca, wyrażoną w pismach. Pouczanie kogoś, by doprowadzić go do wiary, jest zadaniem każdego kaznodziei, a nawet każdego wierzącego (św. Tomasz). Świeccy wypełniają misję prorocką również przez ewangelizację, tzn. głosząc Chrystusa świadectwem życia, jak i słowem. Tego rodzaju apostolstwo nie polega jednak na samym tylko świadectwie życia. Prawdziwy apostoł szuka okazji głoszenia Chrystusa również słowem, bądź niewierzącym bądź wierzącym (DA 6). Wierni, którzy są do tego zdolni i przygotowani, mogą wnosić swój wkład w formację katechetyczną, w nauczanie świętej nauki i w wykorzystanie środków przekazu. Funkcja królewska Zadaniem ludzi świeckich, z tytułu właściwego im powołania, jest szukać Królestwa Bożego, zajmując się sprawami świeckimi i kierując nimi po myśli Bożej (KK 31).Tematowi Królestwa Bożego Jezus wyznacza naczelne miejsce w swoim nauczaniu. Po wioskach Galilei głosi On Dobrą Nowinę o Królestwie. Marek pisze o Królestwie Bożym, Mateusz posługuje się określeniem Królestwo niebieskie. Obydwa wyrażenia znaczą to samo. Towarzyszące nauczaniu cuda są oznakami obecności Królestwa i pozwalają dostrzec jego znaczenie. Razem z jego przyjściem skończy się panowanie nad ludźmi szatana, grzechu i śmierci. Jeśli ja mocą Ducha Bożego wyrzucam złe duchy, to istotnie przyszło już do was Królestwo Boże (Mt 12, 28). Wynika stąd, że trzeba się nawrócić i poddać wymaganiom Królestwa, jeśli chce się być uczniem Jezusa. Królestwo Chrystusa nie jest z tego świata; ujawnia się ono przez dawanie świadectwa Prawdzie (J 19, 36 n). Wyrzec się wszystkiego dla Królestwa Bożego to znaczy opuścić wszystko dla Jego imienia. Jego intronizacja na króla będzie miała miejsce dopiero w godzinie zmartwychwstania. Przez cały okres czasu Kościoła władza królewska Boga jest sprawowana nad ludźmi przez królowanie Chrystusa. Ojciec bowiem ustanowił swego Syna Królem królów i Panem panów (Ap 19,16). Chrystus przez swoje posłannictwo udzielił swoim wiernym daru królewskiej wolności, by przez zaparcie się siebie oraz przez życie święte pokonywali w sobie samych panowanie grzechu. Św. Ambroży powiada, że ten, kto może panować nad sobą, może być uznany królem, ponieważ może panować nad sobą, jest wolny i niezależny oraz nie poddaje się w niewolę grzechu. Zadaniem i obowiązkiem świeckich w Kościele jest przepajanie duchem chrześcijańskiej mentalności i obyczajów, praw i struktur wspólnoty, w której żyją. W miejscu pracy, wykonywania zawodu, studiów, zamieszkania, rozrywki, życia towarzyskiego wierni świeccy mają szczególną sposobność oddziaływania na innych jako świadkowie Chrystusa (DA 13). Świeccy winni wspólnymi siłami uzdrawiać istniejące w świecie urządzenia i warunki, jeśli one jakoś skłaniają do grzechu, by to wszystko stosowało się do norm sprawiedliwości i raczej sprzyjało praktykowaniu cnót, niż mu przeszkadzało. O. Jerzy Gogola OCD problem potrójnego urzędu rozpatruje w kontekście powołania. Mówi o powołaniu ogólnym i powołaniu zakonnym w szczególności. Powołanie Boże skierowane jest do całego stworzenia, a w szczególności do człowieka: 1. Całe stworzenie wraz z człowiekiem wezwane jest do istnienia przez Słowo Boże (powołanie do życia). 2. Człowiek jest powołany do tworzenia ludu przymierza, czyli ludu, który żyje we wspólnocie z Bogiem jako lud kapłański, prorocki, królewski (powołanie do wiary). 3. Niektórzy są wezwani do pewnego szczególnego zadania wewnątrz ludu Bożego (powołanie specyficzne). 4. Wszyscy ludzie są powołani przez Chrystusa do uczestnictwa w królestwie wiecznym Ojca (powołanie eschatologiczne). W Księdze Rodzaju Bóg wszystko wzywa do istnienia i wzywa wszystko po imieniu. Wszystko, co zaistniało, otrzymało jakąś misje do spełnienia. Misja stworzenia jest podwójna: śpiewać chwałę Pana i objawiać jego istnienie (Ps 19, 2-5). Powołaniem człowieka jest być w dialogu z Bogiem; być na Jego obraz i podobieństwo. Człowiek ma w imieniu Boga sprawować panowanie nad stworzeniem. Sprawuje te misję w sposób kapłański, prorocki i królewski. Kapłaństwo związane jest ze składaniem Bogu kultu, ofiary; proroctwo z dawaniem świadectwa o Bogu, funkcja królewska z panowaniem. Misja kapłańska polega na tym, że człowiek w imieniu całego stworzenia oddaje Bogu chwałę. Bóg wywyższył człowieka. Człowiek może się za to odwzajemnić Bogu jedynie przez składanie kultu, tzn. uznając Go Ojcem i Panem wszystkich rzeczy. Misja prorocka odnosi się do dawania świadectwa - ma wymiar horyzontalny. Królowanie dotyczy relacji człowieka do świata stworzonego (osoby i rzeczy) - ma to być panowanie w sprawiedliwości i świętości. Do tego konieczne jest uznanie Boga za Pana świata i człowieka. Bez tego człowiek zajmuje miejsce Boga i dąży do poddania sobie drugiego człowieka. Z racji chrztu św. wszyscy chrześcijanie uczestniczą w Chrystusowym kapłaństwie i tworzą lud kapłański. Jest to rzeczywiste kapłaństwo, które powinno być realizowane w życiu. Momentem uprzywilejowanym sprawowania kapłaństwa powszechnego jest uczestnictwo w Eucharystii. Uczestnicząc w niej, chrześcijanin uczy się dawać siebie w życiu codziennym, być ofiarą miłą Bogu. Misja prorocka - wszyscy są uczestnikami prawdziwej misji Chrystusa; wypływa to z godności kapłańskiej wszystkich ochrzczonych. Każdy ma chwalić Boga i świadczyć wobec wszystkich o zbawieniu zdziałanym przez Boga w Chrystusie. Misja królewska - przynależność do ludu nowego Przymierza, ludu który Chrystus uwolnił z mocy ciemności i przeniósł do królestwa światła. Każdy chrześcijanin ma udział w królestwie Chrystusa, poddając się panowaniu Boga, uczestnicząc w zwycięstwie Chrystusa nad szatanem, zwyciężając w sobie pożądliwości i żyjąc wolnością dzieci Bożych. Tylko pod warunkiem, że będzie wolny od niewoli szatana i grzechu i pozostanie w komunii z Bogiem, będzie mógł właściwie sprawować swoją misję kapłańską. Do tego potrzeba dwóch cnót:
Kościół i świat potrzebuje pilnie nie tylko nowych powołań kapłańskich i zakonnych, lecz także (a może przede wszystkim) nowych powołań świeckich. Biskup Jarecki stawia pytanie: Kto powinien odegrać najważniejszą kluczową rolę w procesie okazywania przez wiarę mocy w przekształcaniu świata?. Odpowiedź jest jasna: powinni czynić to ludzie świeccy. Dotykamy duchowości ludzi świekich. Różni się ona od duchowości osób duchownych, którzy są bardziej odłączeni od świeckiego wymiaru życia. Duchowni powinni autentyzm i moc wiary okazywać przez głębokie życie duchowe i wyspecjalzowanie się w duchowym prowadzeniu wiernych. Świeccy zaś autentyzm i moc swojej wiary powinni okazywać przede wszystkim w świeckich dziedzinach życia, przenikając je od wewnątrz ewangelicznymi wartościami i zasadami, nadając im w ten sposób styl Chrystusowy, styl wiary. Chodzi o podchodzenie do życia, także życia świeckiego w kategorii powołania, na które składają się wrodzone zdolności, przygotowanie fachowe i warunki sprzyjające realizacji tych wartości. Bibliografia:
|