| Obrady II Międzynarodowego Kongresu OCDS |
| Wykaz konferencji Meksyk 2000 W dniach od 1 do 7 września 2000 r. w San Juan de Los Lagos w Meksyku odbył się II Międzynarodowy Kongres Świeckiego Zakonu Karmelitów Bosych. Wzięło w nim udział 179 delegatów z 44 krajów. Prowincję Krakowską reprezentowali: o. Włodzimierz Tochmański OCD i Agnieszka Budny OCDS. Z Prowincji Warszawskiej przybyli: o. Mirosław Treder OCD i Ewa Skłodowska OCDS. Hasło Kongresu brzmiało: Jeden Zakon i ten sam charyzmat. W ramach programowych spotkań prelegenci wygłosili referaty o następującej tematyce:
Referat Ojca Generała dotyczył współodpowiedzialności i współpracy Świeckiego Zakonu w Kościele, począwszy od przeszłości, przez czasy obecne w przyszłość wybiegając. Rola karmelity świeckiego wiąże się ściśle z pozycją laikatu w Kościele. Dawniej karmelici świeccy byli podporządkowani nadmiernie hierarchicznemu stylowi Kościoła, w którym laikat był grupą drugiej kategorii, cechującą się słabą formacją teologiczną, co sprawiało, że nie był zdolny do efektywnej współpracy w ewangelizacji. Tzw. III Zakony nie miały jasnej świeckiej tożsamości. Spodziewano się, że ich członkowie będą "zakonnikami w świecie". Ich współodpowiedzialność i współpraca ograniczały się do dziedzin bardziej podrzędnych i praktycznych. Na ogół brakowało im właściwej duchowej formacji, a praca duszpasterska należała prawie wyłącznie do księży i zakonników. Kościół wówczas był daleko od tego, co stwierdza Adhortacja posynodalna Christifideles laici Jana Pawła II, że ewangeliczne obrazy soli, światła i zaczynu w zastosowaniu do świeckich nabierają swoistej wymowy, ponieważ w nich wyraża się pełne i głębokie zakorzenienie w świecie i w ludzkiej wspólnocie, mające na celu upowszechnienie Ewangelii. Odkrycie Kościoła jako Ludu Bożego przez II Sobór Watykański stanowi przełom i początek nowej ery dla świeckich w Kościele. Została uznana ich godność i misja wynikająca z mocy chrztu św. Zostali także zaproszeni do współpracy z hierarchią jako uczestniczący w zbawczej misji Kościoła. Wspomniana już Adhortacja zaakcentowała niektóre dziedziny, w obrębie których istnieje szczególna współodpowiedzialność świeckich w misji Kościoła. Świecki Zakon Karmelitów Bosych stanowi jedną z grupowych form uczestnictwa w tym powszechnym posłannictwie wiernych. W Christifideles laici Ojciec Św. zaprosił świeckich, aby na nowo odkryli swoje powołanie i misję. Istnieje potrzeba integralnej formacji laikatu, aby jego życie i powołanie chrześcijańskie stanowiły jedność. Stawia to nowe wyzwania i rysuje bogate perspektywy przed zakonami świeckimi, przy zachowaniu ich prawnej przynależności do instytutów religijnych. W Adhortacji posynodalnej Vita consecrata, w części dotyczącej współpracy ze świeckimi Ojciec Św. mówi o tzw. Trzecich Zakonach i Zakonach świeckich. Dokument skupia się na trzech aspektach: charyzmacie, duchowości i misji. Ojciec Generał zacytował fragment Konstytucji karmelitów bosych przypominając zasadnicze elementy charyzmatu i duchowości Karmelu Terezjańskiego, na których opiera się szczególny rodzaj służby apostolskiej, zarówno w życiu zakonników, jak i karmelitów świeckich. W świecie zachodzą gwałtowne zmiany. Pojawiły się takie zjawiska, jak: sekularyzacja, wyzwolenie, globalizacja i nowa etyka. Sekularyzacja zmienia relację człowieka z naturą, innymi ludźmi i Bogiem. Prowadzi do utraty poczucia transcendencji i zachwiania równowagi między wartościami religijnymi a nowymi mitami i idolami. Daje to świeckim karmelitom możliwość świadczenia o obecności Boga w sercu świata, aby pomagać innym odkrywać ślady Boga w realiach świata i otwierać ich na transcendencję Boga obecnego również w najgłębszym centrum naszej istoty. W związku z ruchem wyzwolenia następuje uświadomienie godności istoty ludzkiej i jej podstawowych praw. Osoby, grupy i narody nie chcą być przedmiotami w rękach tych, którzy mają władzę. Trzeba tu uwzględnić również ruch feministyczny, który szuka właściwego miejsca kobiet w świecie i w Kościele. Karmelici świeccy są wezwani do obrony ludzkiej godności w oparciu o nauczanie naszych Świętych, według których człowiek jest powołany do przeobrażania się na podobieństwo Boga. Duchowość karmelitańska ukazuje drogę do wewnętrznego wyzwolenia, do źródła prawdziwej wolności. W ramach zjawiska globalizacji świat podlega obecnie procesowi unifikacji, który jest związany z rosnącą współzależnością we wszystkich dziedzinach. Jest to proces pełen sprzeczności. Potęga ekonomiczna, informacja i komunikacja są skupione w kilku rękach, które wszystko kontrolują. Są oczywiście pewne pozytywne aspekty tego zjawiska, m.in. powszechny dostęp do informacji i zmniejszenie odległości między ludźmi. Jednak są i negatywne strony: nadmierna pogoń za zyskiem, co sprowadza osobę do pozycji konsumenta, rosnąca przepaść między bogatymi i biednymi oraz tendencje do zaniku kultur, które globalizacja stara się ujednolicić. W związku z tym wyzwaniem karmelita świecki powinien upowszechniać solidarność według wymagań Ewangelii i charyzmatu karmelitańsko - terezjańskiego, który akcentuje braterstwo na wzór pierwszych gmin chrześcijańskich. U podstaw zmian leży również kryzys dotychczasowej etyki i poszukiwanie nowej z dala od instytucji religijnych. Nowa etyka usuwa Boga i religię w sferę życia prywatnego. Przez manipulacje na ludzkim genomie uczeni próbują odgrywać rolę Stwórcy. Istnieje zatem pilna potrzeba etyki opartej na godności osoby ludzkiej stworzonej przez Boga, będącego Absolutem. Również na tym polu doświadczenie i doktryna świętych Karmelu wskazuje drogę zobowiązań i świadectwa. Kościół prosi Świecki Karmel o współpracę i współodpowiedzialność, które pomogłyby głęboko zbadać znaki czasu i wyjaśnić je w świetle Ewangelii tak, aby mógł on w sposób dostosowany do mentalności każdego pokolenia, odpowiadać ludziom na ich odwieczne pytania dotyczące sensu życia obecnego i przyszłego oraz ich wzajemnego stosunku do siebie 2. Zaproszenie Kościoła skierowane do zakonników i zakonnic, aby odnowili swój charyzmat z twórczą wiernością, powinno odnosić się również do Świeckiego Zakonu. Twórcza wierność pociąga za sobą powrót do źródeł, który ma pomóc w dynamiczny sposób sprostać wyzwaniom współczesności. Twórcza wierność wychodzi z duchowości, która jest elementem jednoczącym. Konieczna jest więc podstawowa i ciągła formacja.Nowa świadomość eklezjalna i karmelitańska są momentem łaski, aby na nowo zinterpretować wkład, jaki karmelici świeccy powinni wnieść do Kościoła. Są oni wezwani do ofiarowania Kościołowi na obszarze lokalnym i powszechnym szczególnej współpracy, podobnej do współpracy ojców i sióstr w Karmelu Terezjańskim. A zatem są wezwani do dawania świadectwa i przekazywania doświadczenia Boga oraz modlitwy w życiu. Referat o. Ghisleri OCD poruszał również problem formacji karmelitów świeckich. Powinna ona uwzględniać wskazania zawarte w Adhortacji Christifideles laici, a także stanowić edukację w miłości, która zawiera się w ogólnym powołaniu do świętości i stanowi kryterium jej wiarygodności: Będziecie sądzeni z miłości (św. Jan od Krzyża). Powinniśmy odkrywać miłość Boga objawioną i darowaną nam w Jezusie. Trzeba ukazywać jej piękno i czynić postępy w osobistym zaangażowaniu, oddając otrzymywaną miłość Bogu i braciom. Spotkania formacyjne powinny być częstsze i każdy dzięki nim powinien odnaleźć swoją drogę duchową. Należałoby również tworzyć grupy modlitw misyjnych oraz grupy uwzględniające milczenie podczas modlitwy, aby w ten sposób pomagać ludziom osobiście spotykać się z Bogiem i składać Mu dziękczynienie. Karmelici świeccy mogą udzielać moralnego wsparcia na różnych polach i współpracując z ojcami, występować z nowymi inicjatywami apostolskimi. Referat Teresy Ee Chooi OCDS ukazał potrzebę szerzenia duchowości karmelitańskiej we współczesnym świecie. Powołanie karmelity świeckiego jest nie tylko powołaniem do osobistej świętości, ale również darem dla całego Kościoła. Na mocy chrztu św. otrzymaliśmy również misję prorocką. Istnieją w zakresie jej realizacji dwie pokusy: oddzielenia Ewangelii od życia i z drugiej strony nadmierne zaangażowanie w działalność ewangelizacyjną. Należy zatem zachować równowagę między życiem a modlitwą. W świecie istnieje głód wartości i trzeba pomagać ludziom w rozwijaniu życia modlitwy. Mamy skarb, którym powinniśmy dzielić się ze światem: dar modlitwy medytacyjnej według nauki św. Teresy od Jezusa i św. Jana od Krzyża. Powinniśmy również studiować dokumenty Kościoła i we wspólnotach uświadomić sobie potrzeby ludzi, wśród których żyjemy. Jako karmelici świeccy będziemy mówić o naszej wierze najpełniej wtedy, gdy nasze życie będzie stanowić świadectwo. Marie Claire Icery OCDS w swoim referacie podzieliła się ze słuchaczami doświadczeniami z owocnej współpracy Zakonu Świeckiego z ojcami i siostrami w pracy misyjnej na Wyspie Mauritius, która uzyskała niepodległość w 1968 r. Ojciec Aloysius Deeney OCD w referacie dotyczącym propozycji rewizji Statutów OCDS nawiązał do nauczania Kościoła zawartego w Dekrecie o apostolstwie świeckich Apostolicam actuositatem Soboru Watykańskiego II oraz w Adhortacji posynodalnej Christifideles laici Wszystkie trzy gałęzie Zakonu Karmelitańskiego: ojcowie, siostry i świeccy, mają ten sam charyzmat i powołanie, w którym osobiste uświęcenie jest podstawą służby apostolskiej. Różnią się one jedynie stylem życia. Charyzmat jest darem dla całego Kościoła. Odpowiada on ogromnej potrzebie modlitwy medytacyjnej, którą obserwujemy we współczesnym świecie. Wezwania Kościoła zawarte w dokumentach Soboru Watykańskiego II i Adhortacji Christifideles laici powinny zatem znaleźć odzwierciedlenie w legislacji Zakonu. Został zapoczątkowany nowy okres w działalności świeckich grup i stowarzyszeń, który charakteryzuje się ogromnym bogactwem i możliwościami inicjatyw. Legislacja powinna dawać odpowiedź na pytania, w jaki sposób charyzmat Zakonu jest wykorzystywany dla potrzeb Kościoła i świata, i jakie powinny być kryteria określające apostolat i służbę OCDS, aby były one jak najbardziej owocne. Tematyka poszczególnych wystąpień była dyskutowana w grupach językowych w oparciu o pytania nawiązujące do treści referatów. Delegaci z Polski brali udział w spotkaniach dwu grup: angielskojęzycznej św. Szymona Stocka (o. Mirosław Treder, Agnieszka Budny i Ewa Skłodowska) i włoskojęzycznej (o. Włodzimierz Tochmański). Grupa św. Szymona Stocka reprezentowała szerokie spektrum narodowości i kultur. Liczyła 28 osób i tworzyli ją przedstawiciele: Australii, Austrii, Chorwacji, Anglii, Niemiec, Hong Kongu, Irlandii, Irlandii Pn., Korei Pd, Malezji, Holandii, Nowej Zelandii, Polski, Szkocji, Singapuru i Tajwanu. Streszczenia dyskusji zostały przedstawione przez sekretarzy poszczególnych grup na zebraniach wszystkich delegatów. W wystąpieniach zwracano uwagę na aktualne problemy społeczne, kryzys życia duchowego w różnych krajach, konieczność udoskonalenia formacji we wspólnotach i potrzebę wypracowania nowych form ewangelizacji w oparciu o najnowsze nauczanie Kościoła. Proponowano również stworzenie międzynarodowego funduszu OCDS, który mógłby wspomagać Świecki Zakon w krajach, gdzie istnieje taka potrzeba. Dnia 4 września miało miejsce spotkanie delegatów z Ojcem Generałem, który udzielił odpowiedzi na wiele pytań. Nawiązując do ogłoszenia św. Edyty Stein patronką Europy powiedział między innymi, że Świecki Zakon został wezwany przez Boga do służby duchowej, aby pomagać w szerzeniu modlitwy i odkrywaniu jej w życiu laikatu. Istnieje potrzeba takiej formacji świeckich, aby sami mogli być formatorami, gdyż ich język jest bardziej przystępny dla ludzi ze środowisk, w których żyją. Podkreślił również, że należy pracować nad formacją i rozszerzać przepływ i zakres informacji, gdyż taka jest potrzeba obecnych czasów i kierunek działania w najbliższej przyszłości. Odpowiadając na jedno z pytań, Ojciec Generał powiedział, że duchowość to życie w Chrystusie pod działaniem Ducha, które wyraża się poprzez miłość. Jest jak wilgotność - nie możemy jej dotknąć, ale dzięki niej żyją kwiaty i drzewa. Kongres powołał 10 osobową Komisję Międzynarodową, której zadaniem jest koordynacja działań Świeckiego Zakonu. W jej skład weszli m. in.: Teresa Ee Chooi z Malezji i Gottfried Loecker z Austrii. Obecnie na świecie żyje ok. 30 tys. członków OCDS. Najliczniejsze są wspólnoty w Indiach (6 tys. członków), na Filipinach, w Meksyku, Korei i Stanach Zjednoczonych (17 tys. członków) oraz w Hiszpanii, Francji, Włoszech i Polsce (7 tys. członków). Miłym akcentem była wizyta arcybiskupa Guadalajary, gospodarza goszczącej nas diecezji, który pozdrowił uczestników Kongresu i udzielił im błogosławieństwa. Świeckiemu Zakonowi Karmelitów Bosych w Meksyku należy się ogromna wdzięczność za wielką gościnność. Gospodarze spotkania postarali się również o to, aby uczestnicy Kongresu mieli możliwość poznania kultury kraju. W programie znalazła się wizyta w stolicy stanu Jalisco, Guadalajarze, i w San Juan de Los Lagos, gdzie znajduje się drugie co do wielkości, po Guadalupe, Sanktuarium Matki Bożej w Meksyku. Uczestnicy Kongresu mogli skosztować typowych potraw kuchni meksykańskiej i posłuchać muzyki mariachi. W ogólnej ocenie był to bardzo udany Kongres. |