|
||
Wykaz konferencji Kongresu Meksyk 2000
Wstęp Moim zadaniem nie jest prezentowanie teorii lub przykładów duchowości karmelitańskiej lub teologii Kościoła na temat roli osób świeckich. Było to zrobione przez inne osoby, mówiące tutaj i na I Kongresie OCDS w Rzymie w 1996 r. Celem mojego wystąpienia jest przedstawienie kilku praktycznych aspektów, przykładów, propozycji i możliwości nowej wizji Świeckiego Zakonu, która mogłaby być wyrażona w twórczej formie. Zacznę od dwóch cytatów: pierwszego pochodzącego od naszej Świętej Matki- Teresy od Jezusa, i drugiego - od duchownego anglikańskiego, rozmiłowanego w duchowości terezjańsko - sanjuanistycznej. Teresa w VII Mieszkaniu mówi: To jest, córki, kres modlitwy; do tego ma służyć i to małżeństwo duchowe, aby z niego rodziły się czyny, i jeszcze raz czyny (TW, VII.4.6). Trueman Dicken, duchowny anglikański napisał książkę pt. Ciężka próba miłości, będącą zarysem duchowości terezjańskiej i sanjuanistycznej. Jej cel przedstawił we wstępie chciał, aby nie była ona następną teoretyczną dysertacją o życiu duchowym, lecz pragnął, aby stała się praktycznym wkładem do najbardziej palącego pastoralnego problemu naszych czasów - nauczania modlitwy. Zapamiętajmy te dwie myśli: św. Teresa mówi o celu modlitwy, która rodzi dobre czyny i Trueman Dicken stwierdza, że najpilniejszym problemem pastoralnym jest nauczanie ludzi modlitwy.
Propozycje rewizji Reguły Życia Trzeba koniecznie odkryć na nowo, że terezjański charyzmat Karmelu jest realizowany przez trzy różne style życia: ojców, sióstr klauzurowych i ludzi świeckich, którzy w eklezjalnym zobowiązaniu w stosunku do Zakonu znani są jako karmelici bosi. Charyzmat terezjański jest jeden, lecz styl życia różni każdą z wymienionych gałęzi. Powołanie ojców jest kontemplatywne, mendykanckie i apostolskie. Mendykanckie w tym, że ojcowie zobligowani są do życia we wspólnotach, które utworzone są jako prowincje, ale nie koniecznie przypisani są do konkretnego klasztoru. Mogą być przenoszeni wewnątrz prowincji lub do innej, w zależności od różnych przyczyn. Ojcowie są też apostołami przez pracę duszpasterską i służbę w Kościele. Są oni przeznaczeni przez ordynację kościelną do posługi sakramentalnej i głoszenia słowa Bożego. Powołanie sióstr jest kontemplatywne, monastyczne i klauzurowe. Z monasterów pełnią swój apostolat. Ich styl życia jest monastyczny (klasztorny), tzn. żyją stale w jednym klasztorze. Nie są przenoszone, za wyjątkiem sporadycznie występującego powodu - tworzenia nowej fundacji. Żyją w klauzurze, w której zobligowane są przez miłość do Kościoła do papieskiej obserwy. Specyficznym apostolatem sióstr jest służba modlitwy za Kościół. Powołanie świeckich jest kontemplatywne, laickie i apostolskie. Polega na życiu w świecie, we wspólnocie własnej rodziny lub w samotności, oraz w byciu powołanym do tworzenia wspólnoty z innymi świeckimi, którzy mają to samo karmelitańskie powołanie. Jest ono apostolskie w każdym ze znaczeń, które podkreśla Sobór Watykański II w Dekrecie Apostolicam actuositatem i Ojciec Święty Jan Paweł II w Adhortacji Christifideles laici. Jest to powołanie do karmelitańskiej głębi i wprost do osobistej świętości, gdzie osiąganie świętości znaczy pełnienie posługi apostolskiej w świecie. Ojcowie, siostry i świeccy, wszyscy mają jedno wspólne powołanie do tejże osobistej świętości realizowanej w charyzmatycznej tradycji św. Teresy od Jezusa i św. Jana od Krzyża. Ta osobista świętość pochodzi ze źródła łaski i daru Kościoła, opierając się na pracy apostolskiej. Praca apostolska jest koniecznym owocem osobistej świętości. Bez pracy apostolskiej wysiłki braci, sióstr i osób świeckich w kierunku świętości stają się zmarnowane. Identyfikacja z charyzmatem terezjańskim może być następująca: inspirując się i ucząc od św. Teresy od Jezusa, szukać oblicza Bożego jako sługa Kościoła i świata. Konieczność dostrzegania różnicy między kontemplacją a klauzurą Pospolitym niezrozumieniem jest myśleć, że siostry są prawdziwymi karmelitankami, ponieważ są za klauzurą i reszta z nas dobrze zrobi naśladując je, lecz w nieco rozmytej formie. To nie jest prawda, gdyż charyzmat karmelitański jest eklezjalny. Teresa od Jezusa, Jan od Krzyża i Teresa od Dzieciątka Jezus są Doktorami Kościoła Powszechnego, ponieważ ich nauczanie stosuje się do Kościoła Powszechnego i nie jest ograniczone do świata klasztoru. Siostry nie naśladują ojców lub świeckich, ojcowie nie naśladują sióstr lub świeckich i świeccy nie naśladują ojców lub sióstr. Łaską naszego powołania jest być karmelitą w taki sposób, jak to jest możliwe. Patrząc szeroko i pokazując cel tego rozróżnienia, ryzykuję powiedzenie, że większość osób zza klauzury czeka na łaskę kontemplacji, i że ogromna większość kontemplatyków nie żyje w klasztorach. Wszyscy karmelici niezależnie, jaki styl życia reprezentują, powołani są, wezwani, do rozważania dniem i nocą Prawa Pańskiego. Jest to odpowiedzialność nałożona ze szczególnym naciskiem przez charyzmat, rodząc wewnętrzne potrzeby naszego powołania. Powiedziałbym, że ta potrzeba rozważania Prawa Bożego jest dokładnie wewnętrznym bodźcem wciągającym nas do Karmelu. Klauzura sióstr jest wymogiem Kościoła, aby być na miejscu i oznacza obronę stylu życia, w którym mniszki w najlepszy sposób mogą odpowiedzieć na powołanie Boże. Celem Boga jest powoływać nas do życia medytacją. Pisma św. Teresy i innych autorów karmelitańskich potwierdzają, że Bóg powołuje nas do medytacji. Zamiar Boży zawsze odrywa nas od nas samych, poza nasze intencje. Aby rozeznać swoje powołanie w Kościele i w Zakonie, należy dać sobie odpowiedź na dwa pytania:
Odpowiedź na drugie pytanie nie jest osobista ani indywidualna. Jest instytucjonalna w tym sensie, że ma swe źródło na zewnątrz osoby. Odpowiedź pochodzi bowiem z Zakonu. To drugie pytanie i odpowiedź na nie oczyszcza nasze osobiste motywacje i doskonali je, jest wyrazem woli Bożej i jej wypełnieniem. Jest to także długi proces życiowy. Wezwanie Kościoła Aby lepiej wiedzieć, jak odczytać charyzmat terezjański w odniesieniu do potrzeb Kościoła i świata XXI wieku, myślę, że będą pomocne słowa wezwania Kościoła wyrażone podczas Synodu Świeckich i w Adhortacji Christifideles laici. Są tutaj poruszone trzy specyficzne tezy. Pierwsza określa i omawia pojęcie charyzmat (Ch L 24) Druga przedstawiająca formy uczestnictwa zrzeszonego (Ch L 29), określa grupy świeckich prawnie powiązanych z rodzinami zakonnymi. Ojciec Święty mówi, że we współczesnych czasach takie grupy świeckich otrzymały specjalne natchnienie. Co jest tym specjalnym natchnieniem we współczesnym świecie dla Świeckiego Zakonu Najświętszej Marii Panny z Góry Karmel i św. Teresy od Jezusa? Myślę, że specjalnym natchnieniem jest problem pastoralny, który porusza Trueman Dicken oraz odpowiedzialność ludzi świeckich za ewangelizację świata, co odkryto podczas Soboru (dokumenty Soboru Watykańskiego II i Adhortacja Christifideles laici). Świat potrzebuje tego, co Karmel oferuje. Natomiast Karmel ma odpowiedzialność głoszenia swojego przesłania dla świata. Czasy, w których duchowni zajmowali się wszystkim, dawno minęły. Każde powołanie przynosi odpowiedzialność. Być karmelitą nie jest duchową przeszłością, jest duchową odpowiedzialnością. Trzecia teza: Kryteria charakteru kościelnego zrzeszeń laikatu (ChL 30) jest bardzo ważna ponieważ omawia współpracę laikatu w łonie Kościoła. Podczas gdy pierwsze trzy kryteria, możemy powiedzieć, dobrze się mieszczą w strukturze Świeckiego Karmelu, to dwa ostatnie mówią o potrzebach, które mogłyby być lepiej wyrażone w Regule Życia. Przykładem eklezjalności jest nie indywidualny apostolat członków, ale apostolat grupowy lub wspólnotowy. Idea ta powtarza się w Christifideles laici jako uczestnictwo w ewangelizacji grupowej. Przed Soborem i przed zmianami w świecie, jakie nastąpiły w ciągu ostatnich 30 lat, uczestnictwo świeckich w apostolacie Kościoła było generalnie rozumiane jako pomocnicze w stosunku do posługi apostolskiej księży i zakonników. Sobór, a szczególnie omawiana Adhortacja, pokazuje poruszenie Ducha Świętego, wskazujące potrzebę ściślejszego włączenia się stowarzyszeń ludzi świeckich we współpracę ze strukturami Kościoła w ewangelizacji świata. Stosując ten przykład do Karmelu i Świeckiego Karmelu istnieje potrzeba większej współpracy w apostolstwie realizowanym wg naszego charyzmatu. Każde powołanie jest eklezjalne i dla dobra całego Kościoła. Jeśli otrzymałeś łaskę powołania do Karmelu, oznacza to, że możesz dać to, co otrzymałeś, dać twoim dzieciom, rodzicom, braciom i siostrom, sąsiadom, współpracownikom, społeczeństwu, współobywatelom, którzy twojego daru potrzebują. Jeszcze raz powtarzam, pytanie nie jest adresowane do ciebie indywidualnie. Jest adresowane do twojej wspólnoty lub fraterni: Co możecie zrobić jako wspólnota karmelitańska, aby podzielić się z Kościołem i światem duchowością św. Teresy i św. Jana od Krzyża? Przedstawię teraz punkty do specjalnej refleksji. Patrząc na aktualną Regułę Życia i czyniąc obserwacje świata, będziemy dyskutowali, jak można ulepszyć Regułę, ale bez negatywnych komentarzy. Mamy do czynienia z prostym procesem chcemy zobaczyć, co ma być wprowadzone, aby pełniej wyrazić, czym jest nasze powołanie. Reguła, Konstytucje, Normy czy Statuty? Pierwszym punktem rewizji będzie określenie nazwy prawnych przepisów. W historii duchowości słowo reguła było zarezerwowane dla najważniejszej części opisu oryginalnej inspiracji wielkiej duchowej tradycji prawa Zakonu w Kościele. Zasadniczo Reguły to: Reguła św. Benedykta, Reguła św. Franciszka, Reguła św. Augustyna, Reguła św. Alberta (w Kościele zachodnim) i Reguła św. Bazylego (w kościele wschodnim). Te Reguły są zaaprobowane przez Kościół. Cała rodzina karmelitańska ma tylko jedną Regułę - św. Alberta. Przez całą rodzinę karmelitańską rozumiem: ojców, mniszki, agregowane i afiliowane instytuty, zakonników i świeckich obydwu gałęzi Zakonu. W dodatku do Reguły św. Alberta z zamiarem wyjaśnienia i naśladowania (zastosowania), u wszystkich znajdują się konstytucje i/lub normy towarzyszące Regule. Jedyną grupą karmelitów, którzy posiadają inną regułę jest Świecki Karmel. Proponowałbym, aby złączył się on z resztą Zakonu w zachowaniu słowa reguła jedynie do Reguły św. Alberta i na miejsce określenia Reguła Życia wprowadził właściwe (odpowiednie), stosowane legislacyjnie dla Świeckiego Zakonu, Normy dla Karmelitów Świeckich. Myślę, że pomogłoby to nam wszystkim zjednoczyć się razem pod tą samą jedną Regułą. Zapamiętaj to: być świeckim karmelitą nie jest przywilejem, być świeckim karmelitą jest odpowiedzialnością. Podsumowanie Nie jesteśmy tutaj zgromadzeni, aby dyskutować o teorii teologii osób świeckich w Kościele. Jesteśmy tu po to, aby odkryć sposób wyrażenia naszego bogactwa i odpowiedzialności za charyzmat tych ludzi świeckich, którzy zostali wezwani do życia duchowego wg św. Teresy od Jezusa i do służby dla Kościoła. Jednym elementem charyzmatu terezjańskiego jest eremityzm. Jednym elementem jest kontemplacja. Jednym jest służba. Jednym jest wspólnota. Jednym Maryjność. Proszę, nie czyń swoją profesją jednego lub dwóch elementów z wyłączeniem pozostałych. Gilbert Chesterton, angielski komentator katolicki, definiuje heretyka jako: kogoś, kto posiada część prawdy i myśli, że posiada całą prawdę. Nasze powołanie jest bogate. Jest także odpowiedzialne. Trzeba tylko dostrzec pełnię tego bogactwa, żyjąc odpowiedzialnie. |